Köpekler Neden Sahiplerini Yalar?
Özet

Köpekler sahiplerini sevgi, dikkat isteme veya sakinleşme için yalayabilir. Aşırı yalama stres belirtisi olabilir ve yönetilmelidir.

İçindekiler

Köpekler sahiplerini birçok nedenle yalar. Bu davranış çoğu zaman sevgi, bağ kurma ve iletişimle ilişkilidir. Ama tek anlamı "öpücük" değildir. Köpek dikkat istemek, sakinleşmek, tat almak veya alışkanlık nedeniyle de yalayabilir. Davranışın anlamı, ne zaman ve nasıl görüldüğüne göre değişir.

Köpekler neden sahiplerini yalar sorusunu yanıtlarken köpeğin beden diline bakmak gerekir. Kuyruk, kulak, göz teması, vücut gevşekliği ve ortam önemlidir. Rahat bir köpek sahibini kısa süre yalayıp uzaklaşabilir. Kaygılı bir köpek ise durmadan yalayabilir ve kendini durdurmakta zorlanabilir.

Köpeklerde Yalama Davranışı Ne Anlama Gelir?

Yalama köpekler için doğal bir davranıştır. Yavrular anneleriyle ve kardeşleriyle temas kurarken ağızlarını kullanır. Yetişkin köpekler de sosyal iletişimde yalamayı kullanabilir. İnsanlarla yaşarken bu davranış farklı şekillerde pekişebilir.

Sahip gülüyor, konuşuyor veya köpeği okşuyorsa yalama ödüllendirilmiş olabilir. Köpek bunu "yalayınca ilgi geliyor" diye öğrenir. Bu kötü bir şey olmak zorunda değildir. Ama davranış aşırı hale gelirse sınır koymak gerekir.

Sevgi ve Sosyal Bağ

Birçok köpek sahibini sevgi göstermek için yalar. Bu sırada vücut gevşektir. Kuyruk yumuşak hareket eder. Köpek kısa temas kurar ve sonra rahatlar. Bu tür yalama genellikle sorun sayılmaz. Sahip rahatsız olmuyorsa sınırlı şekilde kabul edilebilir.

Yalama köpeğin kendisini de rahatlatabilir. Bazı köpekler sevdiği kişiye yaklaşınca heyecanlanır. Kısa yalama davranışı bu heyecanın boşalmasına yardım edebilir. Ancak davranış durmaksızın devam ediyorsa farklı nedenler düşünülmelidir.

İletişim ve Öğrenilmiş Davranış

Köpekler konuşamaz. Bu yüzden beden diliyle iletişim kurar. Yalama da bu iletişimin parçası olabilir. Köpek "ben buradayım", "benimle ilgilen" veya "yaklaşmak istiyorum" demeye çalışabilir. Bazen de sahibi eve döndüğünde karşılama davranışı olarak yalar.

Öğrenilmiş davranış kısmı çok önemlidir. Köpek her yaladığında sahibi ona bakıyorsa davranış güçlenir. Sahip kızsa bile bu ilgi olabilir. Bazı köpekler için olumsuz ilgi bile ilgisizlikten daha değerlidir. Bu nedenle tepki biçimi davranışı etkiler.

Köpekler Sahiplerini Hangi Nedenlerle Yalar?

Yalamanın nedeni tek değildir. Aynı köpek farklı durumlarda farklı nedenlerle yalayabilir. Sabah sevgi için yalayabilir. Akşam yalnız kaldıktan sonra dikkat istemek için yalayabilir. Veteriner dönüşü stres nedeniyle yalayabilir.

Davranışı anlamak için kayıt tutmak faydalıdır. Yalama hangi saatlerde oluyor? Misafir gelince artıyor mu? Sahip telefona bakarken mi başlıyor? Köpek yorulunca mı duruyor? Bu sorular davranışın kaynağını gösterir.

Dikkat İsteme

Dikkat isteme en yaygın nedenlerden biridir. Köpek sahibini yalar. Sahip konuşur, iter, güler veya okşar. Köpek sonuç alır. Bir süre sonra aynı davranışı tekrar eder. Çünkü davranış işe yaramıştır.

Bu durumda yapılacak şey bağırmak değildir. Köpeğe alternatif davranış öğretilmelidir. Örneğin "yerine git" veya "otur" çalışılabilir. Köpek sakin durduğunda ilgi alır. Yalama başladığında ilgi kısa süre kesilir. Tutarlılık şarttır.

Tat, Koku ve Merak

İnsan derisi köpekler için ilginç kokular taşır. Ter, losyon, yiyecek kokusu ve tuzlu tat yalamayı artırabilir. Spor sonrası, yemek hazırlarken veya krem sürdükten sonra köpek daha çok yalayabilir. Bu davranış tamamen merakla ilgili olabilir.

Bazı kremler ve ilaçlı ürünler köpek için zararlı olabilir. Bu yüzden köpeğin cilt ürünlerini yalamasına izin verilmemelidir. Özellikle ağrı kesici krem, medikal merhem ve parfümlü ürünlerde dikkat gerekir. Şüpheli bir ürün yalandıysa veteriner aranmalıdır.

Stres veya Sakinleşme İhtiyacı

Yalama bazen sakinleşme davranışıdır. Köpek kendini gergin hissettiğinde sahibini veya kendi patisini yalayabilir. Bu davranış kısa süreliyse normal olabilir. Ancak sürekli hale gelirse kaygı göstergesi olabilir.

Stres kaynakları farklıdır. Yalnız kalma, gürültü, taşınma, yeni bebek, misafir veya başka hayvanlar davranışı tetikleyebilir. Köpek aynı zamanda esniyor, dudak yalıyor, kaçıyor veya titriyorsa rahat değildir. Bu durumda onu zorla sevmek doğru değildir.

Aşırı Yalama Ne Zaman Sorun Sayılır?

Yalama günlük yaşamı bozuyorsa sorun sayılır. Köpek durmadan sahibinin elini, yüzünü veya kıyafetini yalıyorsa davranış yönetilmelidir. Sahip istemediği halde köpek ısrar ediyorsa sınır öğretilmelidir. Bu sınır sakin ve net olmalıdır.

Aşırı yalama bazen sağlık sorununun yansıması olabilir. Köpek sahibini değil de kendi patisini, karnını veya belirli bir bölgesini yalıyorsa cilt problemi olabilir. Kaşıntı, ağrı ve alerji düşünülmelidir.

Zorlayıcı Davranış ve Kaygı

Bazı köpekler yalamayı durdurmakta zorlanır. Uyarıldığında kısa süre bırakır, sonra tekrar başlar. Bu davranış kaygı, sıkılma veya öğrenilmiş dikkat istemeyle ilişkili olabilir. Çözüm için köpeğin günlük yaşamı incelenmelidir.

Yetersiz egzersiz ve zihinsel uyarım davranışı artırabilir. Köpek bütün gün yalnız kalıyor ve akşam sahibini yoğun şekilde yalıyorsa enerji boşalımı arıyor olabilir. Düzenli yürüyüş, koku oyunları ve kısa eğitimler yardımcı olur.

Cilt, Pati ve Sağlık Belirtileri

Köpek kendini de aşırı yalıyorsa sağlık kontrolü önemlidir. Pati arası kızarıklık, tüy dökülmesi, yara, kötü koku ve kahverengi lekelenme dikkat çeker. Bu durumda köpekler neden patilerini yalar içeriği genel bilgi sağlayabilir. Ama belirgin yara varsa veteriner gerekir.

Kaşıntı, alerji ve parazitler de yalamayı artırabilir. Köpekler neden kaşınır konusu bu açıdan bağlantılıdır. Sahibini yalama ile kendini yalama ayrı değerlendirilmelidir. Biri davranışsal, diğeri tıbbi olabilir.

Köpeğin Yalaması Nasıl Azaltılır?

İlk adım nedeni anlamaktır. Davranış dikkat istemeyle ilgiliyse tepki düzenlenir. Köpek yalayınca bağırmak yerine sakin şekilde geri çekilmek daha iyidir. Köpek sakin durduğunda ilgi verilir. Böylece yeni davranış öğretilir.

Köpeğe alternatif sunulmalıdır. Çiğneme oyuncağı, mama bulma oyunu veya "yerine git" komutu kullanılabilir. Kısa eğitim seansları zihni meşgul eder. Köpek sadece "yapma" duymamalıdır. Ne yapacağını öğrenmelidir.

Dikkati Sakince Yönlendirmek

Yalama başladığında köpek nazikçe yönlendirilebilir. Eller kaldırılıp göz teması kesilebilir. Köpek durunca kısa övgü verilir. Ardından oyuncak veya görev sunulur. Tutarlı uygulama gerekir. Bazen birkaç gün içinde azalma görülür. Bazen daha uzun süre gerekir.

Yüz yalama istenmiyorsa baştan izin verilmemelidir. Bir gün izin verip başka gün kızmak köpeği karıştırır. Misafirler de aynı kurala uymalıdır. Misafirler köpeği yaladığı için seviyor veya gülüyorsa davranış güçlenir.

Çocuklarla iletişim ayrıca yönetilmelidir. Çocuklar yüzlerini köpeğin yüzüne yaklaştırmamalıdır. Köpek yalamaya çalıştığında çocuk bağırırsa köpek daha çok heyecanlanabilir. Sakin uzaklaşma ve yetişkin gözetimi daha güvenlidir. Köpeğe dinlenebileceği bir alan verilmelidir.

Irk, Karakter ve Günlük Rutin

Irk, yalama davranışını tek başına açıklamaz. Ama enerji düzeyi, sosyal ihtiyaç ve öğrenme hızı eğitim planını etkiler. Golden Retriever ve Labrador Retriever gibi sosyal ırklar insanla teması çok sevebilir. Bu temas sınırla ve eğitimle dengelenmelidir.

Alman Kurdu gibi sahip odaklı köpeklerde düzenli görev ve net rutin faydalı olabilir. Poodle gibi zeki köpeklerde kısa eğitim oyunları davranışı iyi yönlendirir. Ama hiçbir ırkta aşırı yalama "normaldir, bırakın" diye geçiştirilmemelidir.

Yalama Davranışında Hijyen ve Güvenlik

Sağlıklı bir köpeğin kısa süreli yalaması çoğu evde büyük sorun yaratmaz. Yine de hijyen önemlidir. Köpeğin açık yarayı yalamasına izin verilmemelidir. Bağışıklığı zayıf kişiler, küçük çocuklar ve yaşlılar için yüz yalama sınırlandırılmalıdır.

Köpek çiğ gıda, dışkı veya sokakta kirli şeylerle temas ettiyse ağız hijyeni daha önemlidir. Düzenli ağız bakımı ve veteriner kontrolleri ihmal edilmemelidir. Sahip de köpek temasından sonra ellerini yıkamalıdır.

Eve gelen misafirler için de kural net olmalıdır. Bazı insanlar köpek tarafından yalanmaktan rahatsız olur. Köpeğin bunu kişisel reddedilme gibi yaşaması gerekmez. Önceden yerine gitme, otur ve ödül alma çalışılırsa misafir anları daha kolay yönetilir. Bu çalışma kapı ziliyle birlikte de yapılabilir.

Yalama yerine burunla dokunma veya pati verme gibi alternatif davranışlar öğretilebilir. Böylece köpek iletişim kurmaya devam eder. Ama istenmeyen temas azalır. Alternatif davranış kısa, net ve ödüllü çalışılmalıdır. Köpek başarılı oldukça günlük yaşamda kullanılmalıdır.

Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?

Yalama davranışı aniden arttıysa önce sağlık sorunları düşünülmelidir. Ağrı, mide bulantısı, kaşıntı veya stres davranışı artırabilir. Köpek kendini yaralayacak kadar yalıyorsa veteriner kontrolü gerekir. Deri sorunu yoksa davranış uzmanı destek olabilir.

Uzman desteği özellikle kaygı belirtileri varsa değerlidir. Köpek yalnız kalınca aşırı salya akıtıyor, kapıyı tırmalıyor veya sürekli sahibini takip ediyorsa ayrılık kaygısı olabilir. Bu durumda yalnızca yalamayı durdurmaya çalışmak yetmez. Kaygının nedeni planlı şekilde ele alınmalıdır.

Sahibini yalama çoğu zaman sevgi ve iletişim davranışıdır. Ama aşırı hale gelirse köpek de sahip de yorulur. En iyi yaklaşım sakin sınır, tutarlı yönlendirme ve yeterli günlük rutindir. Köpek ne yapacağını öğrendiğinde yalama davranışı daha yönetilebilir hale gelir.

Yazar
Alman Kurdu Ekibi

1998’de Irk ve Davranış Uzmanı Can Paksoy tarafından kurulan Petworld Kennel Club, Almanya’dan ABD’ye birçok ülkede yarışmalara katılmış; Dünya Şampiyonası’nda SG15, SG40, SG48 derecelerini elde ederek Türkiye’nin uluslararası alanda en başarılı Alman Çoban Köpeği üreticilerinden biri olmuştur. Saf ırk Alman Çoban Köpeği üretimi, secereli yavru satışı, özel eğitimli köpek satışı ile tüm ırklara eğitim ve pansiyon hizmeti sunmaktadır.