Köpeklerde Astım Belirtileri ve Nedenleri

Köpeklerde astım ifadesi, çoğu zaman alerjik bronşit veya kronik bronşit gibi astım benzeri solunum yolu sorunları için kullanılır. Köpeklerde kedilerdeki klasik astım kadar sık anlatılan bir tablo değildir. Yine de öksürük, hırıltı, hızlı soluma ve zor nefes alma gibi belirtiler dikkatle değerlendirilmelidir.

Solunum belirtileri hafife alınmamalıdır. Çünkü astım sanılan durum kalp hastalığı, enfeksiyon, soluk borusu çökmesi, yabancı cisim, parazit veya akciğer hastalığı olabilir. Bu nedenle köpeklerde astım belirtileri görüldüğünde tanıyı veteriner koymalıdır. Evde insan inhaleri veya ilaç kullanmak tehlikelidir.

Köpeklerde Astım Nedir?

Astım benzeri durumlarda hava yolları daralır, hassaslaşır ve iltihaplanabilir. Köpek nefes verirken hırıltı çıkarabilir. Kuru ve inatçı öksürük görülebilir. Egzersiz sırasında daha çabuk yorulabilir. Bazı köpeklerde belirtiler mevsimsel olarak artar.

Köpeklerde bu tablo çoğu zaman bronşit başlığı altında değerlendirilir. Kronik bronşitte öksürük uzun sürelidir. Alerjik bronşitte tetikleyiciler önemli olabilir. Duman, toz, parfüm, temizlik ürünleri, polen ve küf bazı köpeklerde belirtileri artırabilir.

Astım, Alerjik Bronşit ve Kronik Bronşit Ayrımı

Astım, hava yollarının daralması ve hassasiyet artışıyla ilişkilidir. Alerjik bronşitte alerjenler ve çevresel uyaranlar öksürüğü tetikleyebilir. Kronik bronşitte ise uzun süren hava yolu iltihabı vardır. Köpeklerde bu kavramlar bazen birlikte konuşulur.

Ayrım evde yapılamaz. Veteriner öyküyü alır. Öksürüğün süresini, tetikleyicileri, egzersizle ilişkisini ve eşlik eden belirtileri değerlendirir. Röntgen, kan testi, kalp değerlendirmesi veya solunum yolu örnekleri gerekebilir.

Kedilerdeki Astım ile Köpeklerdeki Durum Aynı mı?

Kedilerde astım daha iyi tanımlanmış ve daha sık konuşulan bir hastalıktır. Köpeklerde ise astım kelimesi bazen genel bir solunum şikayeti için kullanılır. Bu kullanım sahipleri yanıltabilir. Her hırıltı astım değildir.

Köpekte hırıltı varsa hava yolu daralması düşünülür. Ancak nedeni farklı olabilir. Soluk borusu çökmesi, bronşit, kalp hastalığı, akciğer enfeksiyonu veya yabancı cisim benzer sesler yapabilir. Tanı bu yüzden önemlidir.

Köpeklerde Astım Belirtileri Nelerdir?

En sık belirtiler öksürük, hırıltılı soluma, hızlı nefes alma ve egzersiz isteksizliğidir. Köpek oyun sırasında erken yorulabilir. Merdiven çıkmak istemeyebilir. Uyandıktan sonra öksürük krizleri olabilir. Bazı köpekler öksürük sonrası öğürür.

Belirtiler hafif başlayabilir. Sahip bunu boğazına bir şey kaçmış gibi yorumlayabilir. Ancak öksürük tekrarlıyorsa veya haftalarca sürüyorsa muayene gerekir. Hırıltı ve zor soluma eklenirse durum daha acil hale gelir.

Öksürük, Hırıltı ve Zor Soluma

Kuru, sert ve inatçı öksürük bronşit benzeri sorunlarda sık görülür. Öksürük egzersizle, tasmanın boğaza baskısıyla veya ortam değişikliğiyle tetiklenebilir. Köpek öksürüğü birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir.

Hırıltı, hava yollarından geçerken zorlanan havanın çıkardığı sestir. Köpek nefes verirken ıslık benzeri ses duyulabilir. Zor soluma, karın kaslarının belirgin çalışması ve boynu uzatma ile birlikteyse acil değerlendirme gerekir.

Hızlı Nefes Alma ve Egzersiz İsteksizliği

Hızlı nefes alma sıcak, heyecan veya egzersiz sonrası normal olabilir. Fakat dinlenme sırasında devam ediyorsa önemlidir. Köpekler neden hızlı nefes alıp verir konusu bu ayrımı anlamaya yardımcı olur.

Egzersiz intoleransı da dikkate alınmalıdır. Köpek eskiden rahat yürüdüğü mesafede artık yoruluyorsa altta solunum veya kalp sorunu olabilir. Oyun sırasında öksürük ve hırıltı oluyorsa veteriner kontrolü planlanmalıdır.

Acil Belirtiler

Ağız açık zor soluma, mor veya soluk diş eti, bayılma, çökme ve şiddetli halsizlik acildir. Köpek nefes almak için boynunu uzatıyorsa beklenmemelidir. Bu belirtiler için köpeklerde nefes darlığı içeriği de yol gösterir.

Acil durumda köpeğe su veya mama zorla verilmemelidir. İnsan ilacı kullanılmamalıdır. Köpek sakin ve serin bir ortamda tutulmalıdır. En kısa sürede veteriner kliniğine gidilmelidir. Mümkünse klinik önceden aranmalıdır.

Köpeklerde Astım Neden Olur?

Astım benzeri solunum sorunlarında çevresel tetikleyiciler önemli olabilir. Sigara dumanı, soba dumanı, yoğun parfüm, oda kokuları, aerosol spreyler, temizlik ürünleri, toz, küf ve polen hava yollarını rahatsız edebilir.

Bazı köpeklerde ani hava değişimi, soğuk hava veya yoğun egzersiz öksürüğü artırabilir. Obezite solunum yükünü yükseltir. Kalp hastalığı varsa öksürük ve nefes darlığı daha karmaşık hale gelir. Bu yüzden nedenler birlikte değerlendirilmelidir.

Duman, Toz, Polen ve Kimyasal Kokular

Duman en önemli tetikleyicilerden biridir. Evde sigara içilmesi köpeğin hava yollarını tahriş edebilir. Tütsü, ağır oda kokuları ve uçucu yağ difüzörleri de bazı köpeklerde öksürük yapabilir. Köpeğin bulunduğu ortam iyi havalandırılmalıdır.

Tozlu yataklar, halılar ve eski kumaşlar da tetikleyici olabilir. Polen dönemlerinde belirtiler artabilir. Küf bulunan nemli odalar risklidir. Temizlik ürünleri kullanıldıktan sonra köpek odaya hemen alınmamalıdır. Koku tamamen dağılmalıdır.

Enfeksiyon, Parazit ve Kalp Hastalığı ile Karışması

Öksürük ve hırıltı sadece astım benzeri hassasiyetle oluşmaz. Kennel cough, zatürre, kalp kurdu, akciğer parazitleri, kalp hastalığı ve tümörler de benzer belirtiler yapabilir. Bu yüzden tanı koymadan ilaç kullanmak yanlıştır.

Veteriner bu olasılıkları dışlamadan kronik bronşit veya alerjik bronşit tanısı koymaz. Öksürüğün süresi, ateş, kilo kaybı, iştah, kalp sesi ve röntgen bulguları birlikte değerlendirilir. Tedavi de bu sonuca göre seçilir.

Hangi Köpeklerde Daha Çok Görülür?

Kronik bronşit orta yaşlı ve yaşlı köpeklerde daha sık gündeme gelebilir. Küçük ırklarda bazı solunum yolu sorunları daha fazla görülür. Ancak büyük ırklarda da bronşit ve alerjik solunum sorunları olabilir. Irk tek başına tanı koydurmaz.

Basık burunlu köpeklerde solunum sesi farklı nedenlerle artabilir. Bu köpeklerde dar burun delikleri, yumuşak damak sorunları ve sıcak hassasiyeti de düşünülür. Astım sanılan belirti aslında üst solunum yolu darlığı olabilir.

Küçük Irklar ve Solunum Yolu Hassasiyeti

Poodle, Yorkshire Terrier ve Cocker Spaniel gibi ırklarda öksürük ve solunum yolu hassasiyeti daha dikkatli izlenebilir. Bu, her bireyde astım olacağı anlamına gelmez.

Küçük ırklarda tasmanın boğaza baskısı öksürüğü artırabilir. Göğüs tasması bazı köpeklerde daha konforlu olabilir. Kilo kontrolü de önemlidir. Fazla kilo hava yollarına ve kalbe ek yük bindirir.

Basık Burunlu Köpeklerde Ayrı Riskler

Pug ve French Bulldog gibi basık burunlu köpeklerde hırıltı ve horlama sık fark edilir. Bu sesler normal kabul edilip geçiştirilmemelidir. Solunum çabası artıyorsa muayene gerekir.

Bu ırklar sıcak havada daha hızlı zorlanabilir. Egzersiz ve sıcaklık iyi yönetilmelidir. Basık burunlu köpekte ağız açık zor soluma, morarma veya çökme acildir. Evde beklemek risklidir.

Tanı ve Tedavi Nasıl Yapılır?

Veteriner önce ayrıntılı öykü alır. Öksürük ne zamandır var, hangi ortamda artıyor, gece oluyor mu ve egzersizle ilişkisi var mı sorulur. Daha sonra fizik muayene yapılır. Kalp ve akciğer sesleri dinlenir.

Röntgen, kan testi, dışkı testi, kalp kurdu testi veya ileri solunum yolu incelemeleri gerekebilir. Tedavi nedene göre değişir. Bazı köpeklerde iltihap azaltıcı ilaçlar, bronş genişleticiler veya inhaler tedaviler kullanılabilir. Bunlar veteriner kararıyla verilir.

Röntgen, Muayene ve Diğer Hastalıkların Dışlanması

Röntgen hava yolları, akciğerler ve kalp hakkında bilgi verir. Fakat tek test her şeyi açıklamayabilir. Bazı vakalarda bronkoalveoler lavaj gibi ileri testler gerekebilir. Amaç enfeksiyon, parazit, kalp hastalığı ve tümör gibi nedenleri dışlamaktır.

Tedavi sırasında takip önemlidir. Öksürük azalıyor mu, solunum daha rahat mı ve egzersiz toleransı düzeliyor mu izlenir. İlaçlar iyi geldi diye erken kesilmemelidir. Doz değişikliği veterinerle yapılmalıdır.

Evde Tetikleyiciler Nasıl Azaltılır?

Evde sigara içilmemelidir. Ağır kokulu temizlik ürünleri azaltılmalıdır. Oda spreyi, tütsü ve yoğun parfüm kullanılmamalıdır. Toz tutan yataklar düzenli yıkanmalıdır. Halılar ve kumaş yüzeyler süpürülmelidir. Küf varsa ortam düzeltilmelidir.

Yürüyüşler çok soğuk, çok sıcak veya polenin yoğun olduğu saatlerde kısaltılabilir. Köpek tasma çekiyorsa eğitim ve göğüs tasması düşünülebilir. Egzersiz tamamen kesilmemelidir. Ancak köpeğin kapasitesine uygun planlanmalıdır.

Evde buhar, bitkisel yağ veya insan inhaleri denemek doğru değildir. Bazı kokular köpeğin hava yollarını daha çok tahriş edebilir. Tedavi planı veterinerin tanısına göre olmalıdır. Sahip çevresel tetikleyicileri azaltarak tedaviyi destekleyebilir.

Ne Zaman Acil Veterinere Gidilmelidir?

Köpek nefes almakta zorlanıyorsa acil veteriner gerekir. Ağız açık soluma, mor diş eti, çökme, bayılma, şiddetli hırıltı ve dinlenmeyle geçmeyen hızlı soluma bekletilmemelidir. Öksürükle birlikte kan gelmesi de acil değerlendirilmelidir.

Köpeklerde astım belirtileri çoğu zaman başka solunum ve kalp hastalıklarıyla karışır. Bu yüzden doğru tanı önemlidir. Erken muayene, uygun tedavi ve tetikleyici kontrolü köpeğin nefesini rahatlatır. Solunum sorunu olduğunda temkinli davranmak en güvenli yoldur.

Belirtiler tekrarlıyorsa kayıt tutulmalıdır.